Μotherhood: Σύνδομο της "Εκάβης"

27.9.16
Στο νηπιαγωγείο, μια «κακιά» δασκάλα ήταν η αφορμή να παρατηρήσω την συμπεριφορά των μεγάλων προς τα παιδιά, αυτό γινόταν για αρκετά χρόνια, ένα αυθόρμητο παιχνίδι. Έπειτα, συνειδητοποίησα πως αυτή ήταν η αφορμή για να ασχοληθώ με την προσχολική ηλικία.

Σ ένα σεμινάριο, σχετικά με την σημαντικότητα των πρώτων χρόνων του παιδιού,  μας ζητήθηκε να αναφέρουμε ποιες λέξεις μας έρχονται στο μυαλό, σχετικά με  την παιδική ηλικία. Ακούστηκαν αρκετές και παρόμοιες απόψεις: Για τους περισσότερους στην αίθουσα, οι παιδική ηλικία ήταν συνώνυμη μόνο με την τρυφερότητα, την χαριτωμενιά και την φασαρία. Για λίγα δευτερόλεπτα αμφέβαλλα για το αν θα πρέπει να μιλήσω, αναρωτήθηκα μήπως είναι παράλογο που δεν  σκέφτηκα τίποτα από αυτά; Παρ’ όλα αυτά όταν ήρθε η σειρά μου, απάντησα «Τα εφόδια, τι άλλο;». Στο βλέμμα μου μπορούσες να διαβάσεις και την έκπληξη που ένιωθα για τις προηγούμενες απαντήσεις, μα πως στο καλό θα δημιουργήσουμε ολοκληρωμένες μελλοντικές προσωπικότητες, μόνο με τις φρουτόκρεμες;
Στο τέλος του σεμιναρίου, όσοι ήθελαν μπορούσαν να μείνουν για παραπάνω κουβεντούλα. Μαζί με μένα, έμειναν μερικοί γονείς και λίγοι δάσκαλοι. Μεταξύ των συζητήσεων, μια μητέρα εξέφρασε τα παράπονα της εναντίον της επιστήμης. «Καλά θα μου πουν τώρα οι ειδικοί, πόσο πρέπει να αγκαλιάζω το παιδί μου; Εγώ το θέλω γαντζωμένο πάνω μου όλη μέρα», είπε και έπειτα ξεκίνησε μια συζήτηση μεταξύ εγωιστικών μητέρων, που ήταν υπέρ του σκασίματος του παιδιού αρκεί η μητέρα να είναι ευχαριστημένη. 

Από εκεί την ημέρα, όρισα το συνδρομο της Εκάβης.
Όπου δίνεται μεγαλύτερη έμφαση πρώτα στην ικανοποίηση της μητέρας, μέσα από την αγάπη του παιδιού. Κάτι που δεν μπορεί να λειτουργήσει, αφού το βρέφος έχει μεγαλύτερη ανάγκη. Χρειάζεται τόσο η πραγμάτωση των αναγκών του, όσο και η ενθάρρυνση από τον φροντιστή για την αυτονομία.
Σε αρκετά κέντρα προσχολικής ηλικίας, βλέπω γονείς και δασκάλες να βοηθούν τα παιδιά ακόμη και εκεί που θα μπορούσαν να τα καταφέρουν μόνα τους: να το πάρω αγκαλιά μην πατήσει στα νερά και λερωθούν τα καινούργια παπούτσια, να πιάσω το πεσμένο παιχνίδι πριν σκύψει το παιδί και ίσως, δυνητικά χτυπήσει κάπου. Τέτοιες συμπεριφορές, έχουν ως αποτέλεσμα ενήλικες που πάντα θα περιμένουν από τους άλλους να τους σηκώσουν αγκαλιά όταν βρέχει, για να μην "λερωθούν". Ας κάνουμε μια σκέψη παραπέρα, ένας τέτοιος ενήλικας σίγουρα θα ήταν ένας κουραστικός σύντροφος και ένας τεμπέλης εργαζόμενος.

Το όνομα Εκάβη δεν αποτελεί φυσικά, κάποιο επιστημονικό ορισμό, είναι εμπνευσμένο από το βιβλίο και την ελληνική δραματική σειρά «Το τρίτο στεφάνι» του Κώστα Ταχτση, που μικρή τη παρακολουθούσα μαζί με τους μεγάλους. Όπως καταλαβαίνεις ορισμένα πράγματα δεν μπορούσα να τα κατανοήσω τότε. Ένας μαραθώνιος 48ωρών ήταν αρκετός για να διαμορφώσω άποψη.

Η κυρά Εκάβη λοιπόν, ήταν μια μητέρα τεσσάρων παιδιών – δυο αγόρια, δυο κορίτσια-. Καθ’ όλη την εξέλιξη της ιστορίας, μπορείς να καταλάβεις καθαρά την προτίμηση της προς τα αγόρια και ιδιαίτερα του μικρότερου γιού, όταν ενηλικιώνεται. Eύκολα διακρίνεις το οιδηπόδειο που τους συνδέει. Γενικότερα όμως, είναι η φιγούρα της γυναίκας που έλκει τα βάσανα και τους καυγάδες, από την μια προσπαθεί για μια ευτυχισμένη ζωή, συμβουλεύει τα παιδιά της να είναι ευτυχισμένα, δίνει δείγματα προοδευτισμού (για την εποχή που διαδραματίζεται η ιστορία) ενώ από την άλλη ανακατεύεται στην ζωή των παιδιών της και τα θέλει να είναι καρφιτσωμένα πάνω της.

Αν και φροντίζει την οικογένεια της μητριαρχικά, ταυτόχρονα τα παιδιά της τα γαλουχίζει με πατριαρχικά πρότυπα. Προηγουμένως ανέφερα πως είχε ιδιαίτερη αδυναμία στον νεότερο γιό της, οχι απο αγάπη για τον ίδιο, στο πρόσωπο του περισσότερο έβλεπε ένα μέσο για να πληγώσει κάποιους άλλους και φυσικά επειδή ήταν το μικρότερο μέλος της οικογένειας αποτελούσε και μια τελευταία ελπίδα για να ασκήσει εξουσία - αφού τα υπόλοιπα μέλη, ξέφυγαν με τον τρόπο τους. Ο ομφάλιος λώρος όχι μόνο δεν κόπηκε ποτέ, αλλά συνεχίστηκε με τον εγγονό της.  

Μέχρι πέρυσι πίστευα ότι αποτελεί ένα πρότυπο μητέρας για εκείνη την εποχή, έπειτα συνειδητοποίησα πως δεν διαφέρει και πολύ από ένα σημερινό, σύνηθες είδος μητέρας, εκείνη που λατρεύει τα παιδιά της ενώ ταυτόχρονα τα καταστρέφει. Ο συνδυασμός της υπερπροστασίας, με το συναίσθημα του μίσους μερικές φορές.
Για μια μητέρα μπορεί να θεωρεί πως το παιδί είναι κομμάτι του εαυτού της, αλλά για τους υπόλοιπους είναι ο συνεργάτης, ο σύντροφος, ο γονέας. Κι αν ισχύει ότι είμαστε τα παιδικά μας χρόνια, τότε όλοι -έμμεσα και άμεσα- την έχουμε βαμμένη!
Το παράδειγμα της κυρά Εκάβης δεν ήταν τόσο μακριά τελικά, αρκεί να κοιτάξουμε γύρω μας και θα βρούμε αρκετούς γονείς που έζησαν και ζουν μέσα από την ζωή των παιδιών τους. 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου